فهرست مطالب
پرداخت مالیات در یک مرحله برای بعضی از مودیان، به ویژه شرکت ها و اشخاص حقوقی، می تواند فشار قابل توجهی بر جریان نقدینگی ایجاد کند. به همین دلیل قانون مالیات های مستقیم امکان تقسیط بدهی مالیاتی را در شرایط مشخص پیش بینی کرده است. در سال 1405 نیز سازمان امور مالیاتی بخشنامه هایی درباره پرداخت یا ترتیب پرداخت برخی بدهی های مالیاتی صادر کرده که آگاهی از آنها برای شرکت ها و صاحبان کسب و کار اهمیت زیادی دارد.
یکی از مهم ترین بخشنامه های سال 1405، بخشنامه شماره 200/1405/47 مورخ 1405/06/17 است که درباره تفویض اختیار تقسیط بدهی مالیات ابرازی اشخاص حقوقی عملکرد سال 1404 صادر شده است. بر اساس این بخشنامه، برای گروه های مختلف اشخاص حقوقی، میزان پیش پرداخت و حداکثر مدت تقسیط متفاوت تعیین شده است. همچنین برای مالیات بر ارزش افزوده دوره بهار 1405 نیز بخشنامه شماره 200/1405/38 مورخ 1405/05/07 صادر شد که شرایط پرداخت یا ترتیب پرداخت و بخشودگی جرایم را مشخص کرده است.
در این مقاله از شرکت حسابداری امیران، مهم ترین نکات مربوط به بخشنامه های پرداخت قسطی مالیات در سال 1405، تفاوت سال صدور بخشنامه با سال عملکرد، شرایط تقسیط و نکات مهم برای مودیان را بررسی می کنیم.
آیا مالیات در سال 1405 قابل پرداخت قسطی است؟
بله. اصل امکان تقسیط بدهی مالیاتی در ماده 167 قانون مالیات های مستقیم پیش بینی شده است. مطابق این ماده، وزارت امور اقتصادی و دارایی یا سازمان امور مالیاتی می تواند درباره مودیانی که قادر به پرداخت بدهی مالیاتی خود به صورت یکجا نیستند، با رعایت شرایط قانونی، بدهی مربوط را از تاریخ ابلاغ مالیات قطعی حداکثر تا سه سال تقسیط کند.
بنابراین تقسیط مالیات یک امکان قانونی است، اما نحوه اجرا، میزان پیش پرداخت، تعداد اقساط و مدت زمان پرداخت می تواند بر اساس بخشنامه های سازمان امور مالیاتی و شرایط پرونده متفاوت باشد.
نکته مهم این است که هر بخشنامه محدوده خاص خود را دارد. برای مثال، بخشنامه شماره 200/1405/47 درباره بدهی مالیات ابرازی اشخاص حقوقی مربوط به عملکرد سال 1404 صادر شده و نباید آن را به عنوان بخشنامه عمومی تقسیط مالیات عملکرد سال 1405 در نظر گرفت.
بخشنامه شماره 200/1405/47 درباره چیست؟
بخشنامه شماره 200/1405/47 مورخ 1405/06/17 با موضوع «تفویض اختیار تقسیط بدهی مالیات ابرازی اشخاص حقوقی عملکرد سال 1404» صادر شده است.
هدف این بخشنامه، تفویض اختیار به مدیران کل امور مالیاتی برای تقسیط بدهی مالیات ابرازی برخی اشخاص حقوقی و فراهم کردن امکان پرداخت مرحله ای بدهی بوده است.
مطابق متن بخشنامه، اشخاص حقوقی که حداکثر تا پایان روز 31 شهریور 1405 اظهارنامه مالیاتی خود را ارائه و نسبت به ترتیب پرداخت بدهی اقدام می کردند، می توانستند از شرایط تعیین شده برای تقسیط استفاده کنند. برای گروه های مختلف شرکت ها، درصد پیش پرداخت و تعداد ماه های اقساط متفاوت بوده است.
برای شرکت های کوچک تا متوسط اظهارنامه مالیاتی در اقساط می تواند بهترین راه برای مدیریت هزینه های ماهیانه شرکت باشد.
شرایط تقسیط مالیات اشخاص حقوقی
|
نوع مودی |
حداقل پیش پرداخت |
حداکثر مدت پرداخت مابقی |
|
اشخاص حقوقی |
40 درصد نقدی |
3 ماه |
|
اشخاص حقوقی تولیدی |
25 درصد نقدی |
5 ماه |
|
اشخاص حقوقی غیرتولیدی آسیب دیده مستقیم |
15 درصد نقدی |
7 ماه |
|
اشخاص حقوقی تولیدی آسیب دیده مستقیم |
10 درصد نقدی |
8 ماه |
|
شرکت های هواپیمایی |
بدون پیش پرداخت |
10 ماه |
اگر مودی بعد از 31 شهریور 1405 برای تقسیط اقدام کند چه می شود؟
بخشنامه برای اقدام در مهرماه نیز شرایط متفاوتی تعیین کرده بود. مودیانی که از 1 مهر تا 15 مهر 1405 برای تعیین تکلیف بدهی ابرازی اقدام می کردند، باید 10 درصد به حد نصاب پیش پرداخت مربوط به گروه خود اضافه می کردند و در مقابل، یک ماه از مدت اقساط آنها کم می شد.
همچنین برای اقدام در فاصله 16 مهر تا 30 مهر 1405، 20 درصد به حد نصاب پیش پرداخت اضافه شده و دو ماه از مدت اقساط کسر می شد. بنابراین زمان اقدام در این بخشنامه اهمیت زیادی دارد و مودی نمی تواند تصور کند که شرایط 31 شهریور در تمام بازه های بعدی نیز بدون تغییر برقرار است.
آیا این بخشنامه مربوط به مالیات عملکرد سال 1405 است؟
این موضوع یکی از مهم ترین نکاتی است که هنگام مطالعه بخشنامه های مالیاتی سال 1405 باید به آن توجه کرد. شماره بخشنامه 200/1405/47 نشان دهنده سال صدور بخشنامه است؛ یعنی بخشنامه در سال 1405 صادر شده است. اما موضوع آن بدهی مالیات ابرازی اشخاص حقوقی بابت عملکرد سال 1404 است.
در نتیجه، عبارت «بخشنامه تقسیط مالیات سال 1405» ممکن است باعث برداشت اشتباه شود. اگر منظور مودی، مالیات عملکرد سال 1404 است که در سال 1405 تعیین تکلیف یا پرداخت می شود، بخشنامه 200/1405/47 اهمیت دارد. اما اگر منظور مالیات مربوط به عملکرد خود سال 1405 باشد، باید بخشنامه های اختصاصی مرتبط با همان عملکرد بررسی شود. این تفکیک برای شرکت ها اهمیت زیادی دارد، زیرا زمان تسلیم اظهارنامه، نوع مالیات و دوره عملکرد می تواند روی شرایط پرداخت و تقسیط اثر بگذارد.
تقسیط مالیات بر ارزش افزوده در سال 1405
یکی دیگر از بخشنامه های مهم سال 1405، بخشنامه شماره 200/1405/38 مورخ 1405/05/07 درباره مهلت پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی مالیات بر ارزش افزوده دوره مالیاتی بهار 1405 است. این بخشنامه با توجه به مهلت ارسال و ثبت صورتحساب های الکترونیکی در سامانه مودیان و مقررات مالیات بر ارزش افزوده صادر شده بود.
بر اساس این بخشنامه، مودیانی که حداکثر تا پایان روز 25 مرداد 1405 نسبت به پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی مالیات بر ارزش افزوده دوره بهار 1405 از طریق سامانه مودیان اقدام می کردند، مشمول شرایط تعیین شده برای بخشودگی جرایم بودند. در این بخشنامه مقرر شده بود جرایم مربوط به تاخیر در پرداخت مالیات محاسبه شده در خلاصه عملکرد ذخیره شده، در صورت رعایت شرایط مقرر، تا 100 درصد بخشوده شود.
همچنین برای مودیانی که خلاصه عملکرد مالیات بر ارزش افزوده دوره بهار 1405 را تا مهلت تعیین شده به صورت نهایی در سامانه مودیان ذخیره می کردند، شرایط بخشودگی جرایم مربوط نیز در نظر گرفته شده بود.
تفاوت تقسیط مالیات عملکرد و مالیات بر ارزش افزوده
مالیات عملکرد و مالیات بر ارزش افزوده از نظر ماهیت، دوره مالیاتی و نحوه رسیدگی با یکدیگر تفاوت دارند. به همین دلیل نمی توان شرایط یک بخشنامه را بدون بررسی برای نوع دیگری از مالیات به کار برد.در مالیات عملکرد، موضوع معمولا به درآمد مشمول مالیات یک دوره مالی مربوط است و بسته به نوع مودی و وضعیت پرونده، مقررات متفاوتی می تواند اعمال شود. در مقابل، مالیات بر ارزش افزوده بر اساس دوره های مالیاتی و اطلاعات ثبت شده در سامانه مودیان بررسی می شود. بخشنامه 200/1405/38 نیز مشخصا مربوط به دوره مالیاتی بهار 1405 بوده است. بنابراین هنگام درخواست تقسیط یا ترتیب پرداخت، ابتدا باید مشخص شود بدهی مربوط به کدام نوع مالیات و کدام دوره است.
تقسیط بدهی مالیاتی قطعی بر اساس ماده 167
جدا از بخشنامه های موردی سال 1405، ماده 167 قانون مالیات های مستقیم یک مبنای کلی برای تقسیط بدهی مالیاتی فراهم کرده است. مطابق این ماده، اگر مودی قادر نباشد بدهی مالیاتی خود را به صورت یکجا پرداخت کند، امکان تقسیط بدهی با رعایت مقررات وجود دارد و حداکثر مدت تقسیط در چارچوب این ماده می تواند تا سه سال باشد. بنابراین باید بین دو موضوع تفاوت قائل شد:
اول، اختیار و چارچوب عمومی تقسیط بر اساس ماده 167 قانون مالیات های مستقیم و دوم، بخشنامه های خاص سازمان امور مالیاتی که برای یک دوره یا گروه مشخص، شرایط ویژه ای برای پرداخت یا ترتیب پرداخت تعیین می کنند. به همین دلیل، برای تصمیم گیری درباره یک پرونده مشخص، صرفا دانستن تعداد ماه های اعلام شده در یک بخشنامه کافی نیست و وضعیت پرونده باید بررسی شود.
اگر قسط مالیات در موعد مقرر پرداخت نشود چه اتفاقی می افتد؟
پرداخت منظم اقساط اهمیت زیادی دارد. تقسیط به این معنا نیست که بدهی مالیاتی حذف شده یا مودی از تعهدات قانونی خود خارج شده است؛ بلکه بدهی بر اساس ترتیب تعیین شده در چند مرحله پرداخت می شود.
در مقررات مربوط به تقسیط، عدم پرداخت اقساط در موعد مقرر می تواند پیامدهایی برای مودی داشته باشد و در برخی چارچوب های اجرایی، اقدامات وصول بدهی نیز مطرح می شود. به همین دلیل بهتر است پیش از درخواست تقسیط، توان مالی شرکت برای پرداخت منظم تمام اقساط بررسی شود. مقررات اجرایی تقسیط و نحوه برخورد با اقساط پرداخت نشده نیز باید متناسب با نوع پرونده و بخشنامه قابل اعمال بررسی شود.
برای درخواست تقسیط مالیات چه اطلاعاتی باید بررسی شود؟
قبل از اقدام، بهتر است مودی یا حسابدار شرکت چند موضوع را مشخص کند. مهم ترین مورد، شناسایی دقیق بدهی است؛ زیرا باید معلوم باشد بدهی مربوط به مالیات عملکرد، مالیات بر ارزش افزوده یا نوع دیگری از بدهی مالیاتی است.
همچنین باید سال عملکرد، وضعیت اظهارنامه، قطعی یا غیرقطعی بودن مالیات، مبلغ اصل بدهی و جرایم احتمالی مشخص شود. در پرونده های اشخاص حقوقی، نوع فعالیت شرکت نیز ممکن است اهمیت داشته باشد؛ برای مثال در بخشنامه 200/1405/47 میان شرکت های تولیدی، غیرتولیدی، شرکت های آسیب دیده و شرکت های هواپیمایی تفاوت گذاشته شده است.
پس از مشخص شدن وضعیت پرونده، می توان بررسی کرد که آیا شرایط یک بخشنامه خاص شامل مودی می شود یا باید از ظرفیت عمومی تقسیط استفاده شود.
آیا می دانستید شرکت حسابداری امیران پردازش با اعزام حسابدار نیاز شرکت ها به حسابدار و حسابرس دائمی را از بین برده است؟
آیا همه مودیان می توانند مالیات خود را قسط بندی کنند؟
امکان تقسیط مالیات در قانون پیش بینی شده است، اما این موضوع به معنی آن نیست که هر مودی، برای هر نوع بدهی و در هر زمانی دقیقا از یک شرایط یکسان برخوردار است.
نوع بدهی، وضعیت پرونده، مرحله مطالبه یا قطعیت مالیات، نوع مودی و بخشنامه های جاری می توانند در نحوه تقسیط اثرگذار باشند. برای مثال، بخشنامه 200/1405/47 شرایط مشخصی برای اشخاص حقوقی و بدهی مالیات ابرازی عملکرد سال 1404 تعیین کرده بود.
به همین دلیل بهتر است پیش از اقدام، شرایط همان پرونده بررسی شود و صرفا به اطلاعات منتشرشده درباره یک پرونده یا یک دوره دیگر استناد نشود.
نقش مشاور مالیاتی در تقسیط بدهی
تقسیط مالیات فقط به معنی تقسیم مبلغ بدهی به چند قسط نیست. انتخاب روش مناسب پرداخت، بررسی بخشودگی جرایم، تشخیص بخشنامه قابل اعمال و کنترل مهلت های قانونی می تواند روی مبلغ نهایی پرداخت و وضعیت پرونده تاثیر داشته باشد.
برای شرکت ها، اشتباه در تشخیص سال عملکرد یا نوع بدهی ممکن است باعث شود مودی از شرایط یک بخشنامه خاص استفاده نکند. از طرف دیگر، اگر شرایط تقسیط به درستی بررسی نشود، برنامه پرداخت می تواند فشار بیشتری بر نقدینگی شرکت ایجاد کند.
امیران پردازش می تواند در زمینه خدمات حسابداری و مالیاتی، بررسی وضعیت پرونده، آماده سازی اطلاعات مالی و پیگیری امور مرتبط با تکالیف مالیاتی به کسب و کارها کمک کند. در پرونده هایی که مبلغ بدهی قابل توجه است، بررسی شرایط توسط متخصص مالیاتی پیش از اقدام، اهمیت بیشتری پیدا می کند.
جمع بندی؛ شرایط پرداخت قسطی مالیات در سال 1405
در سال 1405 چند بخشنامه مهم درباره پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی های مالیاتی منتشر شده است. بخشنامه 200/1405/47 یکی از مهم ترین موارد است که شرایط تقسیط بدهی مالیات ابرازی اشخاص حقوقی بابت عملکرد سال 1404 را مشخص کرده است. مطابق این بخشنامه، بسته به نوع شرکت، پیش پرداخت و مدت اقساط متفاوت بوده و برای برخی گروه ها شرایط مساعدتری در نظر گرفته شده است. همچنین بخشنامه 200/1405/38 درباره مالیات بر ارزش افزوده دوره بهار 1405، مهلت پرداخت یا ترتیب پرداخت و شرایط بخشودگی جرایم را مشخص کرده بود.
در کنار این بخشنامه ها، ماده 167 قانون مالیات های مستقیم نیز مبنای قانونی تقسیط بدهی مالیاتی را فراهم می کند و برای مودیانی که توان پرداخت یکجای بدهی را ندارند، امکان تقسیط را با رعایت مقررات پیش بینی کرده است. بنابراین اگر یک شرکت یا مودی با بدهی مالیاتی مواجه است، بهتر است پیش از اقدام، نوع مالیات، سال عملکرد، وضعیت قطعی شدن بدهی، مبلغ اصل و جرایم و آخرین بخشنامه قابل اعمال بررسی شود. برای دریافت خدمات حسابداری و مالیاتی و بررسی دقیق وضعیت پرونده، می توانید از خدمات امیران پردازش استفاده کنید.
آیا مالیات سال 1405 را می توان قسط بندی کرد؟
امکان تقسیط بدهی مالیاتی در قانون پیش بینی شده است، اما شرایط آن به نوع بدهی، وضعیت پرونده و مقررات و بخشنامه های قابل اعمال بستگی دارد. ماده 167 قانون مالیات های مستقیم یکی از مبانی قانونی تقسیط بدهی مالیاتی است.
بخشنامه 200/1405/47 مربوط به مالیات کدام سال است؟
این بخشنامه در سال 1405 صادر شده، اما موضوع آن تقسیط بدهی مالیات ابرازی اشخاص حقوقی بابت عملکرد سال 1404 است. بنابراین نباید آن را به عنوان بخشنامه تقسیط مالیات عملکرد سال 1405 تفسیر کرد.
حداقل پیش پرداخت مالیات اشخاص حقوقی در بخشنامه 200/1405/47 چقدر بوده است؟
برای اشخاص حقوقی عادی حداقل پیش پرداخت 40 درصد تعیین شده بود. برای شرکت های تولیدی 25 درصد، شرکت های غیرتولیدی آسیب دیده مستقیم 15 درصد و شرکت های تولیدی آسیب دیده مستقیم 10 درصد تعیین شده بود. شرکت های هواپیمایی نیز در شرایط این بخشنامه بدون پیش پرداخت و با حداکثر 10 ماه مهلت قرار گرفته بودند.
آیا مالیات بر ارزش افزوده بهار 1405 هم مشمول ترتیب پرداخت شده است؟
بله. بخشنامه شماره 200/1405/38 مورخ 7 مرداد 1405 درباره پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی مالیات بر ارزش افزوده دوره بهار 1405 صادر شد و برای مودیانی که شرایط و مهلت تعیین شده را رعایت می کردند، بخشودگی جرایم نیز در نظر گرفته شد.
